Diyabet hastalarında tırnaklar banyodan sonra, yumuşakken düz kesilmeli; köşeler derin alınmamalı ve tırnak eti kesilmemelidir. Ayaklar her gün kontrol edilmeli, parmak araları iyice kurulanmalı, nemlendirici ise parmak aralarına değil taban ve ayak sırtına sürülmelidir. Kalın, batık veya renk değiştiren tırnaklarda hekime başvurulmalıdır.
Diyabette tırnak bakımı neden bu kadar önemli?
Diyabet zamanla ayaklardaki sinirleri ve kan dolaşımını etkileyebilir. His azaldığında küçük bir kesik, batık tırnak ya da ayakkabı vurması fark edilmeden ilerleyebilir; dolaşım zayıfsa iyileşme de yavaşlar. Diyabetli hastalarda ayak yaralarının önemli bir kısmının tırnak sorunlarından kaynaklandığı belirtilir (Memorial). Bu yüzden düzenli tırnak ve ayak bakımı diyabette önemli bir günlük alışkanlıktır.
Diyabet hastaları tırnağını nasıl kesmeli?
Doğru zaman: Tırnağı banyodan sonra, yumuşakken kesin.
Düz kesin: Tırnağı yuvarlak değil, düz ya da çok hafif kavisli kesin; parmak ucu hizasında bırakın.
Köşeleri derin almayın: Köşeleri etin içinden çıkarıp kesmeye çalışmayın; batık tırnağa yol açabilir.
Kenarları törpüleyin: Keskin kalan kenarları ince bir törpüyle yumuşatın.
Tırnak etine dokunmayın: Tırnak etini ve köşelerdeki deriyi kesmeyin.
Kendi aletinizi kullanın: Tırnak makası kişiye özel ve temiz olmalıdır.
Yardım isteyin: Görme sorununuz varsa, tırnağınıza rahat uzanamıyorsanız ya da tırnaklarınız kalınlaşmışsa tırnak kesimini bir sağlık profesyoneline bırakın.
Günlük ayak ve tırnak bakımı rutini
Her gün kontrol: Ayak tabanı, ayak sırtı ve parmak aralarına bakın; tabanı görmek için ayna kullanın.
Ilık suyla yıkama: Suyun sıcaklığını ayakla değil, dirsek veya el bileğiyle kontrol edin. Uzun ayak banyolarından kaçının.
Parmak aralarını kurulayın: Nemli kalan parmak araları mantar ve yara için uygun ortam oluşturur; tek tek, bastırarak kurulayın.
Nemlendirin, ama parmak arasına değil: Diyabette ayak derisi kurumaya ve çatlamaya yatkın olabilir. Nemlendiriciyi taban, topuk ve ayak sırtına sürün; parmak aralarına sürmeyin.
Doğru çorap ve ayakkabı: Dikişsiz, pamuklu çorap ve ayağınızı sıkmayan ayakkabı seçin; parmak arası terlik kullanmayın.
Çıplak ayakla yürümeyin: Ev içinde de kapalı terlik giyin.
Kuru ve çatlamaya yatkın ayak derisi için krem nasıl seçilir?
Ayak kremi seçerken hekiminizin önerisini esas alın. Genel ölçütler şunlardır:
Yoğun parfüm ve alkol içermeyen, sade içerikli bir formül
Topuk ve taban gibi kalın derili bölgeler için zengin, sırt kısmı için daha hafif doku
İçerik listesi açıkça yazılı, alerjen kontrolü yapılabilen bir ürün
Alasera’daki SeraDerma serisinde kuru cilt bakımı için iki seçenek bulunur:
Bu ürünler diyabete özel geliştirilmiş ürünler değildir; kuru cilt için genel bakım kremleridir. Diyabetiniz varsa yeni bir ürüne başlamadan önce hekiminize veya diyabet hemşirenize danışın ve ilk kullanımda küçük bir alanda deneyin.
Kaçınılması gerekenler:
Seyreltilmemiş uçucu yağlar ve yoğun parfümlü ürünler
Sert peeling, nasır bıçağı ve hazır nasır ilacı veya nasır bandı
Açık yara, kesik veya derin çatlağa krem sürmek (önce hekime gösterin)
Evde bulunması gereken ayak bakım listesi
Ayak tabanını görmek için küçük bir ayna
Kişiye özel, düz uçlu tırnak makası ve ince törpü
Yumuşak, ayrı bir ayak havlusu
Dikişsiz, pamuklu çoraplar
Kuru topuk ve taban için krem: Onarıcı Bakım Kremi
Ayak sırtı ve eller için hafif krem: Yoğun Bakım Kremi
Alasera’da 3.500 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir; güncel fiyatlar ürün sayfalarında yer alır.
Hangi belirtilerde hemen hekime gidilmeli?
Aşağıdakilerden birini fark ederseniz evde bakımla beklemeyin, aynı gün hekiminize başvurun:
Kesik, yara, su toplaması veya çatlak
Tırnak batması, tırnak kesimi sırasında kanama
Kızarıklık, morarma, şişlik, sıcaklık artışı
Parmak arasında kaşıntı, akıntı veya kötü koku
Tırnağın kalınlaşması, sarılaşması veya şeklinin bozulması
Ayakta yeni başlayan uyuşma ya da his kaybı
Sıkça sorulan sorular
Şeker hastaları tırnaklarını kendisi kesebilir mi? Görme sorunu, his kaybı veya kalın tırnak yoksa düz kesim kuralına uyularak kesilebilir. Bu durumlardan biri varsa kesimi bir sağlık profesyoneline bırakın.
Diyabet hastaları parmak arasına krem sürebilir mi? Hayır. Parmak arası nemli kalırsa mantar ve yara riski artar. Krem taban, topuk ve ayak sırtına sürülür.
Diyabet hastaları ayak banyosu yapabilir mi? Kısa süreli, ılık suyla yıkama uygundur. Uzun süre suda bekletmek ve sıcak su kullanmak önerilmez.
Diyabet hastaları pedikür yaptırabilir mi? Diyabetiniz olduğunu mutlaka söyleyin; aletlerin steril olmasını ve tırnak etinin kesilmemesini isteyin. Mümkünse sağlık profesyoneli tarafından yapılan ayak bakımını tercih edin.
Kuru ve çatlak topuklar için ne kullanılabilir? Sade içerikli, zengin dokulu bir bakım kremi kullanılabilir. Diyabetiniz varsa ürün seçimini hekiminizle birlikte yapın; derin, kanayan veya iltihaplı çatlaklarda krem yerine hekime başvurun.
Kaynaklar